فهرست مطالب

مقدمه

اگر برای اولین بار خودروی برقی خریداری کرده‌اید، از زمان شارژ طولانی خودرو تعجب خواهید کرد. زیرا ذهنیت شما به همان بنزین‌زدن در حد چند دقیقه در پمپ‌بنزین عادت دارد. تا حدی که پذیرش این تغییر برای برخی چندان آسان نیست. به همین دلیل، نخستین سؤال مالکین جدید خودروهای برقی این است که قیمت «شارژر سریع خودروی برقی» چقدر است؟ از کجا و چگونه آن را بخرم؟ آیا برای خودرو مضر است یا مانند شارژرهای خانگی، هیچ ضرری ندارد و فقط زمان شارژ آن کوتاهتر است؟ در این مطلب، به صورت خلاصه به معایب شارژر سریع خودروی برقی می‌پردازیم.

معایب شارژر سریع خودروی برقی

به جز صرفه‌جویی در زمان شارژ، استفاده از شارژرهای سریع که به فست شارژ نیز معروف هستند نه‌تنها هیچ مزیتی نسبت به شارژرهای با جریان متعادل ندارند، بلکه از جهات مختلف برای باتری خودروی شما مضر بوده و دارای معایب جانبی نیز هست. این مضرات و معایب به شرح زیر می‌باشند:

پدیده رسوب لیتیوم

همانطور که در مطلب «ضرر شارژ سریع خودروی برقی چیست؟» به تفصیل توضیح دادیم، این پدیده زمانی رخ می‌دهد که لیتیوم به جای یون‌های آزاد به فرم فلز روی آند رسوب نماید. دلیل بروز این پدیده، جریان بالای شارژرهای سریع است که در نهایت منجر به کاهش ظرفیت باتری خودرو نسبت به مقدار نامی اولیه می‌گردد.

تبدیل الکترود آند از شکل سمت چپ به شکل سمت راست به خاطر پدیده نشست لیتیوم (Lithium Plating) در اثر استفاده مکرر از شارژ سریع

شکل 1 - سمت راست الکترود آند یک باتری لیتیوم-یون را نشان می‌دهد که به خاطر استفاده مکرر از شارژ سریع، بر اثر پدیده رسوب لیتیوم (Lithium Plating) نسبت به الکترود آند سالم (سمت چپ) تغییر شکل داده است.

تولید حرارت بالا

عبور جریان بالا از هر هادی منجر به تولید حرارت زیاد می‌گردد. باتری خودروی برقی نیز از این امر مستثنی نیست و عبور جریان بالای شارژر سریع از آن، منجر به خشک‌شدن الکترولیت داخل باتری (که در دمای عادی حالت ژله‌ای دارد) می‌گردد. همچنین، حرارت زیاد مانند یک کاتالیزور سرعت واکنش‌های شیمیایی داخل باتری را افزایش می‌دهد.

در نهایت، حرارت بالا و افزایش سرعت واکنش‌ها منجر به کاهش ظرفیت نامی باتری و همچنین عمر مفید آن می‌گردد.

وابستگی به اینترنت

زیرساخت تمام ایستگاه‌های شارژ سریع تحت پروتکل شبکه OCPP از طریق اینترنت به یکدیگر متصل هستند.

با قطع دسترسی به اینترنت به دلیل آنتن‌دهی ضعیف گوشی یا هر دلیل دیگر، مشکلات زیر در ایستگاه‌های شارژر سریع اتفاق می‌افتد:

1) عدم امکان استعلام وضعیت ایستگاه از لحاظ در دسترس بودن کلی ایستگاه و همچنین نوع کانکتورهای شارژ موجود و در دسترس (CCS2 و GB/T DC)

2) عدم امکان پرداخت هزینه شارژ

ایستگاه شارژر سریع خودروی برقی تسلا

شکل 2 - ایستگاه شارژر سریع خودروی برقی تسلا

ناسازگاری کانکتورها

در حال حاضر بالای %90 از خودروهای برقی موجود در ایران دارای پورت شارژ DC از نوع GB/T هستند. بنابراین در یک ایستگاه شارژ سریع DC، صف طولانی در برابر شارژرهای دارای کانکتور GB/T ایجاد می‌شود. در حالی که شارژرهای دارای کانکتور CCS2 خالی هستند. لازم به ذکر است که قیمت یک مبدل CCS2 به GB/T DC چندین برابر قیمت یک شارژر خانگی است.

هزینه بالای شارژر سریع خودروی برقی

تعرفه برق ایستگاه‌های شارژ سریع شهری بر پایه تعرفه تجاری است که از تعرفه برق خانگی بسیار گرانتر است. در ضمن، هزینه احداث یک ایستگاه شارژ سریع شامل هزینه خود شارژرها، ساختمان و تأسیسات مرتبط مانند پست یا انشعاب برق مجزای لازم برای ایستگاه، به هزینه شارژ در این ایستگاه‌ها می‌افزاید.

به همین دلیل وقتی هزینه شارژ در ایستگاه‌های شارژ سریع را با هزینه شارژ در منزل مقایسه می‌کنید، ملاحظه می‌نمایید که هزینه شارژ در این ایستگاه‌ها بین 2 تا 3 برابر هزینه شارژ در منزل است.

نتیجه‌گیری

شرکت‌های خودروسازی جهت جبران ذهنیت منفی ناشی از زمان شارژ طولانی خودروهای برقی، یک باور عمومی اشتباه را در میان مردم جا انداخته‌اند که چون شارژر سریع خودروی برقی تا %80 ظرفیت باتری را شارژ می‌نماید و ادامه فرآیند شارژ با جریان و سرعت کمتر اتفاق می‌افتد و همچنین چون باتری دارای سیستم‌های متعدد حفاظتی‌ست، پس شارژرهای سریع ضرری برای باتری ندارند. در صورتی که صدمات وارد بر باتری تابع درصد نیست و از همان ابتدای شارژ تا %80 نیز اتفاق میفتند.

به دلایل فوق، اگر از زمان کافی برای شارژ خودرو برخوردار هستید (مانند زمان پارک خودرو در پارکینگ خانه از شب تا صبح)، بهتر است که از شارژرهای خانگی دیواری یا پرتابل برای شارژ خودرو استفاده نمایید و استفاده از شارژرهای سریع ایستگاهی را محدود به موارد اضطراری (مانند مسافرت) نمایید.

مطالعه بیشتر درباره شارژر سریع خودروی برقی